Nieuwe functiedata laten zien dat de relatieve verdeling van functies in de VVT sterker veranderde dan in andere onderzochte zorg- en welzijnsbranches. Die uitkomst beschrijft een verschuiving, maar bewijst niet waarom zij ontstond of of de nieuwe verdeling wenselijk is.
AZW berekent voor de VVT tussen het eerste kwartaal van 2019 en het eerste kwartaal van 2026 een functiemixverandering van 8,2 procentpunt. Het aandeel afdelingsassistenten steeg het sterkst en het aandeel verzorgenden daalde het sterkst. Een kleiner aandeel kan nog steeds samengaan met groei in absolute aantallen.
De maat vergelijkt aandelen op twee momenten
Voor iedere functiegroep berekende AZW het verschil tussen het aandeel in het eerste kwartaal van 2019 en dat in het eerste kwartaal van 2026. De absolute verschillen zijn opgeteld en gedeeld door twee. De maat beschrijft zo hoeveel de relatieve samenstelling tussen begin- en eindpunt veranderde, zonder tussentijdse schommelingen te verklaren.
Met 8,2 procentpunt had de VVT de grootste functiemixverandering van de acht onderzochte branches. Dit is geen stijging van de totale werkgelegenheid met 8,2 procent en ook geen oordeel over kwaliteit of productiviteit. Het is een maat voor verandering in de onderlinge aandelen van functies.
Een kleiner aandeel betekent niet automatisch minder medewerkers
Binnen de benoemde VVT-functies nam het aandeel afdelingsassistenten volgens AZW het sterkst toe, met 2,7 procentpunt. Het aandeel verzorgenden nam het sterkst af, met 7,9 procentpunt. Omdat de totale branche in omvang veranderde, kan een functie in absolute aantallen groeien en toch een kleiner aandeel krijgen.
Ook arbeidsdynamiek meet iets anders. De VVT kent zichtbare in- en uitstroom rond functies, maar veel beweging veroorzaakt niet automatisch een andere functiemix. Voor HR moeten aandeel, aantal personen, fte, instroom, uitstroom en taakinhoud daarom afzonderlijk zichtbaar blijven.
Start een herontwerp bij taken en verantwoordelijkheden
Een andere functiemix is pas een verantwoorde personeelskeuze wanneer duidelijk is welke activiteiten anders worden verdeeld. Breng per zorgproces in kaart welke taken overdraagbaar zijn, welke kennis en bekwaamheid nodig zijn, wie begeleiding levert en waar eindverantwoordelijkheid blijft.
Neem begeleidings- en afstemmingstijd mee in de capaciteitsberekening. Een nieuwe ondersteunende rol kan zorgprofessionals ontlasten, maar vraagt in de invoeringsfase ook instructie, samenwerking en duidelijke escalatieafspraken. Alleen functietitels en loonschalen vergelijken maakt die organisatorische kosten niet zichtbaar.
Volg kwaliteit, belasting en behoud na de wijziging
Bepaal vooraf welke uitkomst het herontwerp moet verbeteren. Denk aan beschikbare zorgtijd, minder open diensten, betere continuïteit, ontwikkelkansen of lagere belasting. Volg naast personeelsaantallen ook incidenten, overdrachten, werkdruk, verloop en ervaren duidelijkheid over rollen.
Vergelijk teams alleen wanneer context en registratie voldoende overeenkomen. Een functietitel kan per organisatie een andere inhoud hebben. Gebruik sectorale functiedata daarom als aanleiding voor onderzoek, niet als norm voor de gewenste lokale mix.
Toepassen
Werkgeverscheck
Gebruik deze controlelijst als startpunt. De concrete situatie en actuele primaire bron blijven bepalend.
- Scheid functieaandeel, absoluut aantal, fte en arbeidsdynamiek.
- Breng taken, bevoegdheden en eindverantwoordelijkheid per zorgproces in kaart.
- Neem begeleiding en afstemming mee in de capaciteitsberekening.
- Bepaal vooraf welke operationele of kwalitatieve uitkomst moet verbeteren.
- Volg werkbelasting, overdracht, incidenten en verloop na de wijziging.
- Gebruik sectorcijfers als vergelijking, niet als lokale norm.
Waar de grens ligt
De AZW-analyse is bewust beschrijvend. Zij laat zien dat aandelen van functies veranderen, maar verklaart de oorzaken of gevolgen niet. De gegevens zijn gebaseerd op geregistreerde functiegroepen en zijn niet zonder meer vergelijkbaar met de lokale functie-inhoud.
Bronverantwoording
Primaire en sectorale bronnen
Geraadpleegd op 11 augustus 2026. We volgen relevante wijzigingen en actualiseren wanneer de norm, data of bron verandert.
- AZW: De functiemix in zorg en welzijn verandertPFZW-functiedata over het eerste kwartaal van 2019 tot en met het eerste kwartaal van 2026.