Een griepvaccinatiecampagne in verpleeghuiszorg, wijkverpleging en thuiszorg raakt vier verschillende beslissingen: welk beroepsrisico staat in de RI&E, aan wie doet de werkgever een aanbod, kiest de medewerker voor vaccinatie en wie beheert medische informatie? Door die stappen te scheiden kan de werkgever tijdig beschermen zonder deelname af te dwingen of een vaccinatielijst in het personeelsdossier aan te leggen.
Bepaal de doelgroep op basis van blootstelling en direct cliëntcontact, niet alleen functietitel. Laat de bedrijfsarts of arbodienst het kosteloze aanbod en de individuele voorlichting ondersteunen. Registreer in HR de campagne en bereikbaarheid, niet de medische keuze van afzonderlijke medewerkers. Vaccinatie vult andere infectiepreventiemaatregelen aan en vervangt ze niet.
Bepaal de doelgroep vanuit RI&E en blootstelling
RIVM adviseert influenzavaccinatie voor zorgmedewerkers met direct patiënten- of cliëntencontact. In de VVT is de functienaam alleen onvoldoende: feitelijk contact, locatie, werkzaamheden en kwetsbaarheid van de cliëntpopulatie bepalen de blootstelling. Gebruik de RI&E en laat de bedrijfsarts of arbodienst de afbakening toetsen.
Presenteer het advies niet als verplichting voor iedere VVT-medewerker. Een administratief medewerker zonder cliëntcontact en een verzorgende in directe zorg kunnen een ander beroepsrisico hebben, ook als zij onder dezelfde werkgever vallen.
Bied kosteloos aan en geef individuele informatie
Wanneer de RI&E een risico door biologische agentia vaststelt en een effectieve vaccinatie beschikbaar is, moet de werkgever deze kosteloos aanbieden en de werknemer individueel informeren over voor- en nadelen. De werknemer beslist zelf of hij of zij daarvan gebruikmaakt.
Maak het aanbod bereikbaar voor nacht-, deeltijd- en ambulante medewerkers. Communiceer doel, vrijwilligheid, uitvoerende arbodienst, mogelijke vragenroute en beschikbare momenten. Een lage opkomst is geen grond om individuele medewerkers onder druk te zetten.
Deelname blijft vrijwillig
Een werkgever kan de griepprik niet verplicht stellen. Koppel weigering daarom niet automatisch aan inzetbaarheid, beoordeling of rooster. Als een concrete situatie aanvullende maatregelen vraagt, beoordeel die vanuit de RI&E, actuele infectiepreventie en deskundig advies, niet vanuit een algemene vaccinatiestatus.
Vaccinatie is een aanvullende maatregel. Ventilatie, handhygiëne, persoonlijke beschermingsmiddelen waar nodig, thuisblijven of werk aanpassen bij klachten en veilige personeelsplanning blijven onderdeel van de beheersing.
Houd medische registratie buiten het personeelsdossier
Vaccinatiestatus is een gezondheidsgegeven. HR kan vastleggen welke doelgroep en campagne zijn vastgesteld, wanneer het aanbod is gedaan, dat kosten zijn gedekt en hoe medewerkers toegang kregen. Een individueel overzicht van gevaccineerden of weigeraars hoort niet in het personeelsdossier.
Laat medische uitvoering en individuele vragen via bedrijfsarts of arbodienst lopen. Gebruik voor evaluatie alleen noodzakelijke en bij voorkeur geaggregeerde informatie. Voorkom dashboards waarmee leidinggevenden indirect medische keuzes kunnen afleiden.
Plan de najaarscampagne als terugkerend proces
Actualiseer aan het einde van de zomer de risicobasis en doelgroep, reserveer toegankelijke momenten en bereik ook medewerkers buiten reguliere kantoortijden. Leg vast wie communiceert, wie medisch uitvoert en welke alternatieve infectiepreventiemaatregelen worden herhaald.
Evalueer bereik, toegankelijkheid en praktische knelpunten zonder individuele druk. Verander de doelgroep of communicatie alleen op basis van actuele RIVM-, RI&E- en arbodeskundige informatie.
Toepassen
Werkgeverscheck
Gebruik deze controlelijst als startpunt. De concrete situatie en actuele primaire bron blijven bepalend.
- Actualiseer de RI&E en bepaal doelgroep op feitelijk cliëntcontact en blootstelling.
- Laat bedrijfsarts of arbodienst de doelgroep, informatie en medische uitvoering ondersteunen.
- Bied vaccinatie kosteloos, vrijwillig en bereikbaar voor alle relevante diensten aan.
- Registreer campagne en proces in HR, maar geen individuele vaccinatiestatus of weigering.
- Herhaal overige infectiepreventiemaatregelen en evalueer alleen privacyveilig en geaggregeerd.
Waar de grens ligt
Dit artikel gaat over het beroepsmatige aanbod door een VVT-werkgever. Het Nationaal Programma Grieppreventie voor mensen met een persoonlijke medische indicatie is een andere route. De bedrijfsarts of behandelend arts beoordeelt individuele medische vragen. Vaccinatie geeft geen garantie tegen besmetting en vervangt geen andere beheersmaatregelen.
Bronverantwoording
Primaire en sectorale bronnen
Geraadpleegd op 29 augustus 2026. We volgen relevante wijzigingen en actualiseren wanneer de norm, data of bron verandert.
- RIVM, griep en griepprik voor professionalsActueel advies voor zorgmedewerkers met direct patiëntencontact en de werkgeversroute.
- LCI, factsheet influenzavaccinatieDoelgroep en professionele onderbouwing van influenzavaccinatie.
- Arboportaal, maatregelen biologische agentiaRI&E, kosteloos aanbod, individuele informatie en vrije keuze.
- Rijksoverheid, mag een werkgever griepvaccinatie verplichten?Officiële uitleg dat deelname niet kan worden verplicht.
- Autoriteit Persoonsgegevens, gezondheidsgegevens verwerkenPrivacykader voor gezondheidsgegevens.