Een hoog verzuimpercentage is een belangrijk signaal, maar geen diagnose. De duur, frequentie, werksetting, genoemde redenen en kwaliteit van opvolging bepalen welke actie voor een team of organisatie passend kan zijn.

Kernpunt

AZW rapporteert voor de VVT over 2025 een ziekteverzuimpercentage van 9,2 procent, tegenover 7,5 procent voor zorg en welzijn als geheel. In de branche wordt bij werkgerelateerd verzuim lichamelijk te zwaar werk relatief vaak genoemd. HR mag daaruit geen medische oorzaak voor een individueel dossier afleiden.

01

Het branchecijfer maakt urgentie zichtbaar, geen oorzaak

Volgens de AZW-analyse over 2025 heeft de VVT met 9,2 procent het hoogste verzuimpercentage van de onderzochte branches in zorg en welzijn. Voor de sector als geheel is dat 7,5 procent en voor alle economische sectoren 5,4 procent. Kwartaalcijfers laten bovendien zien dat verpleging, verzorging en thuiszorg onderling kunnen verschillen.

Het verzuimpercentage combineert duur en omvang van verzuim. Het zegt niet hoeveel medewerkers verzuimden, welke klachten speelden of welk deel met werk samenhing. Een organisatie die alleen op dit totaal stuurt, kan een frequent kort patroon en enkele langdurige dossiers ten onrechte als hetzelfde probleem behandelen.

02

Klacht, werkgerelateerde reden en organisatiefactor zijn verschillende gegevens

In alle branches worden griep, verkoudheid en andere virusinfecties het vaakst genoemd bij het meest recente verzuim. Bij werkgerelateerde redenen spelen werkdruk en besmetting breed een rol. Voor de VVT wordt lichamelijk te zwaar werk relatief vaak genoemd. Dit zijn patronen uit werknemersdata, geen medische beoordeling van individuele gevallen.

HR en leidinggevenden sturen op werk, proces en preventie. De bedrijfsarts beoordeelt medische belastbaarheid en adviseert over re-integratie. Houd die rollen gescheiden en voorkom dat operationele data worden gebruikt om medische conclusies te trekken.

03

Analyseer verzuim in meerdere lagen

Scheid frequent, middellang en langdurig verzuim. Vergelijk vervolgens teams alleen met context over contractomvang, leeftijdsopbouw, functie, rooster, fysieke belasting en reorganisaties. Controleer daarnaast het proces: tijdigheid van contact, rolverdeling, werkhervattingsafspraken en opvolging van acties.

Combineer cijfers met de RI&E, werkbelevingsonderzoek en gesprekken over concrete werksituaties. Een team met veel korte uitval rond roosterwijzigingen vraagt mogelijk iets anders dan een team met enkele langdurige dossiers. De data helpen de onderzoeksvraag kiezen, niet de medische verklaring invullen.

04

Maak zichtbaar welk werkproces een maatregel verandert

Kies maatregelen die aansluiten op het waargenomen patroon. Denk aan hulpmiddelen en taakroulatie bij fysieke belasting, voorspelbaardere roosters, betere achterwacht, leidinggevende ondersteuning of scherper casusproces. Benoem wie verantwoordelijk is en welke uitkomst binnen welke termijn zichtbaar moet worden.

Een vitaliteits- of weerbaarheidstraining kan waarde hebben, maar is geen vervanging voor aanpassing van structurele arbeidsrisico's. Controleer daarom of de dagelijkse werkomstandigheden daadwerkelijk veranderen en of medewerkers de maatregel herkennen in hun werk.

Toepassen

Werkgeverscheck

Gebruik deze controlelijst als startpunt. De concrete situatie en actuele primaire bron blijven bepalend.

  1. Scheid frequent, middellang en langdurig verzuim in de analyse.
  2. Vergelijk teams alleen met context over functie, contract, rooster en werksetting.
  3. Controleer tijdigheid en kwaliteit van contact- en opvolgmomenten.
  4. Houd medische beoordeling bij de bedrijfsarts en operationele sturing bij werkgever en HR.
  5. Koppel preventieve acties aan een concreet arbeidsrisico of werkproces.
  6. Meet na uitvoering of het dagelijkse werk en het verzuimpatroon veranderen.

Waar de grens ligt

Geaggregeerde branche- en organisatiedata mogen niet worden gebruikt om een medische oorzaak of individuele belastbaarheid af te leiden. Voor arbeidsgezondheidskundige beoordeling, RI&E-verdieping en re-integratie gelden eigen deskundigen, privacyregels en wettelijke kaders.

Bronverantwoording

Primaire en sectorale bronnen

Geraadpleegd op 11 augustus 2026. We volgen relevante wijzigingen en actualiseren wanneer de norm, data of bron verandert.

  1. AZW: Achter de verzuimcijfersBrancheverschillen, klachten en werkgerelateerde redenen over 2025.
  2. AZW: Verzuimcijfers verpleging, verzorging en thuiszorgRecente kwartaalontwikkeling voor verpleging en verzorging en voor thuiszorg.